The Millennium Bug
Millennium Error යනු විසි වන ශතවර්ෂය අග බාගයේදීත් දෙදහස වසරේ මුල බාගයේදීත් පරිගණක ලෝකයේ කා අතරත් බෙහෙවින් කතා බහට ලක්වූ මාතෘකාවකි. විසි එක්වන ශතවර්ෂය උදා වී පහළොස්වන වසරත් ගතවෙමින් පවතින මොහොතක Millennium Error දෙස ආපසු හැරී බැලීමට කැමැත්තෙමි. Millennium යන්නෙහි තේරුම සහාශ්රය වන නිසා Millennium Error යැයි කියූ පමණින් මෙය නව සහාශ්රය සමඟ කිසියම් සම්බන්ධතාවයක් ඇති බව පෙනී යයි. නමුත් මෙය Year 2000 problem , Millennium bug , Y2K problem , Y2K යන තවත් බොහෝමයක් නාම වලින්ද හඳුන්වනු ලබයි. මෙය Year 2000 problem යනුවෙන් හැඳින්වීමෙන් පෙනී යන්නේ මෙය නව සහශ්රයට එනම් වසර දෙදහසට ඍජුවම සම්බන්ධතාවයක් ඇති බවයි. නමුත් මෙහි ඇති බොහෝ වදන් නව සහශ්රයට සම්බන්ධකම් කියා පෑවද Y2K problem , Y2K වැනි ඇතැම් වදන් වල කිසියම් නුහුරු බවක් පෙනෙන්නට ඇත. එසේනම් Y2K යන්නත් Year 2000 problem යන්නත් අතර ඇති සම්බන්ධතාවය කුමක්ද?
Millennium Error හා Y2K
Y2K යනු Millennium Error යන්න හැඳින්වීම සඳහා යොදාගන්නා ලද කෙටි යෙදුමකි. Y අකුරෙන් Year යන්න අදහස් කරන අතර K යනු මෙට්රික් මිනුම් ක්රමයේදී දහස යන්න සංකේත කිරීම සඳහා යොදාගන්නා ලද සංකේතයයි . බොහෝ දෙනා මෙය killo යනුවෙන් හඳුන්වයි. ඒ අනුව මෙහි 2K යන්නෙන් අදහස් කර ඇත්තේ දෙදහස යන්නයි. ඒ අනුව වසර දෙදහස ( වසර දෙදහසේදී ඇතිවූ දෝෂය ) යන්න පදනම් කර ගනිමින් මෙය Y2K problem යනුවෙන් හඳුන්වා දී ඇත. පරිගණක ලෝකයේ පමණක් නොව එකල මුළු ලෝකයා අතරම විශාල ආන්දෝලනයකට තුඩු දුන් මෙම ගැටළුව කුමක්දැයි , එනම් සත්ය ලෙසම Y2K problem යනු කුමක්දැයි අපි දැන් සොයා බලමු.
Y2K problem යනු කුමක්ද?
1990 දශකය වන විටත් බොහෝමයක් මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් තම මෘදුකාංග වල වර්ෂය ගබඩා කර තැබීම සඳහා ඉලක්කම් දෙකක් (two digits ) පමණක් භාවිතා කරන ලදී. මෙහිදී පරිගණකය 98 යන්න 1998 ලෙසත් 99 යන්න 1999 යන ලෙසත් වන පරිදි වර්ෂය හඳුනා ගැනීම සිදු කරන ලදී. මෙහි මූලිකම අරමුණ වූයේ වර්ෂය ගබඩා කිරීම සඳහා වැය වන ඉලක්කම් හතර වෙනුවට ඉලක්කම් දෙකක් පමණක් භාවිතා කර දිනය ගබඩා කිරීම සඳහා වැය වන ඉඩ (memory space ) අඩු කර ගැනීමයි. එලෙස ඉඩ අඩු කර ගනිමින් දත්ත ගබඩා වඩාත් කාර්යක්ෂම ලෙස භාවිතා කිරීම අරමුණ විය.
නමුත් වසර දෙදහස උදා වීමත් සමඟම මෙම ක්රමය අසාර්ථක ක්රමයක් බවට පත් විය . මක් නිසාද යත් 00 යන්න 2000 ලෙස හදුනා ගැනීමට පරිගණක පද්ධති අපොහොසත් වීමයි. එය 1900 ලෙස හෝ වෙනත් වර්ෂයක් ලෙස හඳුනා ගැනීමට පරිගණක පද්ධති හුරු වී තිබුණි. මේ හේතුවෙන් වසර 1999 අවසන් වී වසර 2000 ජනවාරි පළමුවන දින උදාවත්ම බොහෝමයක් පරිගණක පද්ධති වැරදි ලෙස දත්ත හඳුනාගැනීම නිසා ක්රමවත්ව ක්රියා නොකරතැයි ඉංජිනේරුවන් තුළ බියක් හටගැනුනි. මීට අමතරව සමහර පරිගණක දෙදහස වසර අධික වර්ෂයක් ලෙස හඳුනා නොගනිතැයිද , තවත් සමහර පරිගණක 1999 වසරේ සැප්තැම්බර් මස 9 වන දිනට (9/9/1999) පසුව ක්රියා විරහිත වේදැයිද බියක් හට ගැනුණි . එයට හේතුව වූයේ සමහර මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් පරිගණක පද්ධතියේ අවසානය හඳුනා ගැනීම සඳහා නවයේ ඉලක්කම් පේළියක් භාවිතා කර තිබීමයි.
Y2K දෝෂය සහ ලෝක ජීවන රටාව කෙරහි බලපාන්නේද ?
Y2K යනු පරිගණක පද්ධති වල හටගත් දෝෂයක් පමණක් වුවද මෙම දෝෂය මුළු ලෝකයාටම අහිතකර ලෙස බලපෑමේ විශාල අවධානමක් පැන නැගුණි. එයට හේතු වුයේ වඩාත් වැදගත් අත්යවශ්යය සේවා ස්ථාන වල යොදවා තිබූ පරිගණක වල මෘදුකාංග හා දෘඩාංග බිඳ වැටීම සාමාන්යය ජන ජීවිතයටද බලපෑම් එල්ල කිරීමය.
- බැංකු සහ මූල්ය ආයතන
- රාජ්ය තොරතුරු හා වාර්තා පවතවාගෙන යන අංශයන්
- පරිගණක මෙහෙයුම් පද්ධති
වැනි දේවල් ඉන් කිහිපයකි. මෙම සේවාවන් සඳහා යොදාගෙන ඇති පරිගණක වල බිඳ වැටීම් ලෝක ජනතාවගේ සාමාන්ය ජන ජීවිතයට ඍජුවම බලපෑම් ඇති කරන්නට විය. එවකට බැංකු හා මුල්ය ආයතන වල ප්රධාන දත්ත ගබඩා වශයෙන් භාවිතා කළ Mainframe Computers මෙම දෝෂය නිසා බිඳ වැටීමට වැඩිම අවදානමක් ඇති පරිගණකයක් ලෙස හඳුනාගනු ලැබීය . එමෙන්ම බොහෝ දෙනා ගෘහස්ථ පරිගණක ලෙස භාවිතා කරන ලද desktop පරිගණකද මෙම දෝෂය ඇතිවීම නිසා බිඳ වැටීමේ තර්ජනයට ලක්විය. Y2K දෝෂය මෘදුකාංග ක්රියාත්මක වන සාමාන්යය පරිගණක පද්ධති වලට පමණක් සීමා වූවක් නොවුණි. Computer chips අඩංගු කොට තනා ඇති බොහෝමයක් මෙවලම්
- ගොඩනැගිලි උත්තොලක
- වාණිජ ගොඩනැගිලි වල උෂ්ණත්ව පාලක පද්ධති (Temperature Control Systems)
- වෛද්ය උපකරණ
ආදී අනෙකුත් ක්ෂේත්ර වල භාවිතා වන බොහෝමයක් උපකරණද Y2K දෝෂය ඇති වීමේ අවදානමට ලක්විය. එම උපකරණ තුළ අඩංගු කර තිබූ embedded systems තුළ මෙම දෝෂය ඇති වීමේ සම්භාවිතාව වැඩි වීම එයට හේතුව විය. ඒ අනුව මෙය මුළු මහත් ලෝකයාටම එක ලෙස බලපාන උග්ර ගැටළුවක් බවට පත්විය. මේ හේතුවෙන් වසර දෙදහස උදාවන්නට පෙර සියළුම පරිගණක පද්ධති අලුත්වැඩියා කොට නිවැරදි කිරීමේ අවශ්යතාවයක් පැන නැගුණි. එමෙන්ම 1998 වසරේදී Cap Gemini America නැමති ඇමෙරිකානු සමීක්ෂණ ආයතනය විසින් සිදු කරන ලද සමීක්ෂණයකට අනුව Y2K දෝෂය ඇමරිකාවේ ආර්ථිකය සඳහා ඍජුවම බලපෑම් ඇති කරන අංශ 13ක් කෙරෙහි අහිතකර ලෙස බලපාන බව සොයා ගැනුණි.
Y2K වෙනුවෙන් ලෝක ප්රජාව සුදානම වූවාද ?
ඇමෙරිකානු රාජ්ය සහ ව්යාපාරික ආයතන වල තාක්ෂණික කණ්ඩායම් වසර 1999 අවසන් වන්නට පෙර සියළුම පරිගණක වල Y2K දෝෂය නිවැරදි කිරීමේ මෙහෙයුමක් ආරම්භ කොට තිබුණි. එමෙන්ම වෙනත් ඇමෙරිකානු පෞද්ගලික පරිගණක ආයතනද තම මෘදුකාංග වල Y2K දෝෂය නිවැරදි කිරීම වෙනුවෙන් වෙහෙසී කටයුතු කළෝය. තොරතුරු තාක්ෂණ සමාගම් Y2K දෝෂය නිවැරදි කිරීම පිළිබඳව තමන් සතුව පවතින රහස් දත්ත හා උපායයන් අනෙකුත් අය සමඟද බෙදා ගැනීම සඳහා උනන්දු කරනු වස් එවකට ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිව සිටි බිල් ක්ලින්ටන් මහතා විසින් 1998 වසරේ ඔක්තෝම්බර් මාසයේ Year 2000 information and Readiness Disclosure Act නමින් නව පනතක්ද සම්මත කර ගන්නා ලදී.
බටහිර යුරෝපය තුළද යුරෝපානු කොමිසම විසින් Y2K දෝෂය නිසා වසර දෙදහසේදී ඇතිවිය හැකි සේවා බිඳ වැටීම් හා අහිතකර ප්රතිවිපාක සම්බන්ධයෙන් අනතුරු අගවා තිබුණි. එමෙන්ම යුරෝපා හවුල වසර 2000 දී Y2K දෝෂය නිසා ඇති විය හැකි අත්යවශ්යය සේවා බිඳ වැටීම් වලට මුහුණ දීම සඳහා පොලිසිය ඇතුළු අනෙකුත් සහන සේවා අංශ සුදානම් කර තැබීය. ආසියානු රටවල් ඇතුළු අනෙකුත් බොහෝමයක් රටවල් මේ වන විට ලෝක ආර්ථික අර්බුධයේ අහිතකර බලපෑම් වලට දැඩි ලෙස මුහුණපා තිබූ නිසා Y2K සඳහා කඩිනම් පිළියම් යෙදීමට හැකි තත්වයක නොසිටියෝය.
වසර 1998 දෙසැම්බර් මස මැද බාගයේදී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් Y2K දෝෂය වෙනුවෙන් පිළියම් යෙදීම සඳහා වූ ප්රථම ජගත් සමුළුව පවත්වන ලදී. මෙහිදී Y2K දෝෂය නිසා ලෝක ප්රජාවට ඇතිවිය හැකි අහිතකර බලපෑම් හා ආපදා කළමනාකරණය පිළිබඳව පුළුල්ව සාකච්චා කරන ලදී. එමෙන්ම ජාත්යන්තර Y2K සහයෝගිතා මධ්යස්ථානය (International Y2K Cooperation Center ) ඇමෙරිකාවේ වොෂින්ග්ටන් නුවර ස්ථාපනය කරන ලදී. පවතින පරිගණක පද්ධති වල Y2K දෝෂය නිවැරදි කිරීම සඳහා ගතවෙතැයි ඇස්තමේන්තු කරන ලද මුදල ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 300කි.
Y2K සැබවින්ම ලෝක ජන ජීවිතයට බලපෑමක් සිදු කලේද?
නමුත් වසර දෙදහස උදාවත්ම පෙර අපේක්ෂා කරන ලද තරම් පරිගණක පද්ධති බිඳ වැටීමක් හෝ සාමාන්ය ජන ජීවිතයට බාධා ඇතිකරන තරමේ අහිතකර බලපෑම් ඇති වීමක් දක්නට නොලැබුණි. බොහෝමයක් පරිගණක සමාගම් දෙදහස වසර උදා වීමට ප්රථම තම මෘදුකාංග වල තිබූ දෝෂ නිවැරදි කර තිබීම මෙයට හේතු වූවා විය හැකිය. නමුත් දෝෂය නිවැරදි කර ගැනීමට අපොහොසත් වූ පරිගණක නිසා හෝ අපේක්ෂා කළ තරමේ හානියක් සාමාන්යය ජන ජීවිත වලට එල්ල වනු දක්නට නොලැබුණි. මේ හේතුවෙන් බොහෝ දෙනා ඉතා සුළු ප්රශ්නයක් විශාල ලෙස මවා පාමින් තම කාලයත් ශ්රමයත් අපතේ යැවූ බව කියමින් Y2K දෝෂය නිවැරදි කිරීම වෙනුවෙන් වෙහස වී ක්රියා කළ පාර්ශවයන් වෙත දෝෂාරෝපණ එල්ල කරන ලදී. Y2K යනු ලෝක ආර්ථිකයට හෝ ජීවන රටාවට එතරම් බලපෑම් කළ හැකි ප්රශ්නයක් නොවන බව ඔවුන් වැඩි දුරටත් ප්රකාශ කර සිටියෝය්. නමුත් මේ වෙනුවෙන් වෙහෙස වී ක්රියා කළ පුද්ගලයන් පවසන්නේ සැබවින්ම ලෝක ආර්ථිකය හා ජීවන රටාව කෙරෙහි Y2K වෙතින් විශාල අවදානමක් තිබූ බවයි. කෙසේ වෙතත් මේ හේතුවෙන් පැරණි මෘදුකාංග විශාල ප්රමාණයක් නැවත ප්රතිසංස්කරණය කිරීම හා නව සහශ්රයට ඔබින ලෙස අලුත් අංග ඇතුළත් කොට නවීකරණය කිරීම නිසා පෙර තිබුණාට වඩා වඩාත් කාර්යක්ෂම ලෙස ක්රියා කිරීමත් වඩාත් පහසුවෙන් ක්රියා කරවීමේ හැකියාවත් ලැබී තිබුණි. එම නිසා මෙම මෘදුකාංග භාවිත කළ සමාගමුත් ඒවායෙන් සේවාවවන් ලබාගත් මුළු මහත් ජනතාවටත් විශාල වාසියක් අත් පත් කර ගැනීමට හැකියාව ලැබුණි.


















Social